بازیافت طلا از زباله های الکترونیک
نويسنده: مريم محسني
روزنامه هاي قديمي را دور نريزيد، ممكن است به زودي هم وزن اش طلابگيريد! دانشمندان ژاپني ادعا مي كنند كه كاغذ روزنامه يكي از مهمترين اجزاي فرآيندي است كه طي آن طلاو ساير فلزات ارزشمند زباله هاي صنعتي بازيافت مي شوند.
وسايل الكترونيكي قديمي و از دور خارج شده مانند كامپيوتر، گوشي هاي تلفن همراه و تلويزيون منابع مهمي از فلزات ارزشمندي هستند كه در ساخت آنها به كار رفته اند. ولي بازيافت اين فلزات كار چندان آساني نيست زيرا در حين بازيافت، مقادير زيادي گازهاي شيميايي توليد مي شوند كه براي محيط زيست به شدت مضر است.
به تازگي دانشمندان ژاپني راهي ساده تر و بهتر براي بازيافت اين فلزات يافته اند. آنها ابتدا روزنامه هاي قديمي را خرد كردند و از آن خميري ساختند. سپس با اضافه كردن چند نوع ماده شيميايي ازجمله كلر و فرمالدئيد ژل كاغذ ساختند و با خشك كردن ژل آن را به صورت پودر درآوردند.
براي آزمايش، مقدار زيادي از زباله هاي صنعتي كه شامل فلزات ارزشمندي مانند طلا، مس، آهن و روي بود را ذوب كردند. غلظت طلادر اين مايع حدود ۲۵۰ در يك ميليون، غلظت پلاتين و پالاديم حدود ۱۱ تا ۱۶ در يك ميليون و ساير فلزات بين ۱۹۰ تا ۸۴۰ در يك ميليون بوده است. با افزودن ژل به اين مايع، مشاهده شد كه ژل توانايي جذب و تفكيك ۹۰ درصد طلا، پلاتين و پالاديم و مقادير كمي از مس، روي و آهن را از ساير تركيبات دارد.
اين خصوصيت قابل توجه ژل كاغذ به خاطر وجود سلولز است. سلولز به طور ذاتي شكل منظم و خاصي ندارد. به همين علت مواد شيميايي به راحتي در قالب آن نفوذ مي كنند و همين مسئله موجب قدرت جذب بالاي آن مي شود. هرچند هنوز مشخص نشده است كه به چه علت ژل كاغذ فقط فلزات ارزشمند را جذب مي كند.
يك كيلوگرم ژل توانايي جذب ۹۰۶ گرم طلارا دارد. البته فرآيند جذب فلزات ارزشمند توسط ژل بسيار طولاني (حداقل ۵ ساعت) است و همين مسئله نقطه ضعفي است كه استفاده صنعتي و به طور انبوه آن را محدود مي كند.